project
'Kunst buiten muren' is een werkgroep die regelmatig samenkomt om kennis en informatie uit te wisselen. 'Kunst buiten muren' is ook een onderzoeksproject rond het verbeteren van de kwaliteit en het vergroten van het maatschappelijk draagvlak (opdrachtgevers, overheden en gebruikers) van kunst in de publieke ruimte en welke beleidsopties, welke vormen van sensibilisering en welke vormen van praktijkondersteuning daarvoor nodig zijn.
Beeldende kunst in een museum, kunsthal, galerie of tentoonstellingsruimte is een evidentie, althans voor kunstenaars, kunstprofessionals en het kunstpubliek. Kunst buiten die organisaties voor hedendaagse beeldende kunst is minder vanzelfsprekend. De wisselwerking tussen kunst, locatie en publiek buiten 'de muren' heeft andere spelregels dan de interactie 'binnen' de muren. Tegelijkertijd zijn kunstwerken extra muros hetzelfde als die in zo'n organisatie beeldende kunst, het zijn creaties van autonome kunstenaars.
Steeds meer kunstenaars willen de ruimtes buiten de muren gebruiken als werkterrein. Zij zoeken contact met ander publiek, met andere expressievormen en andere disciplines en met de maatschappij buiten die organisaties beeldende kunst. 'Buitenkunst' functioneert in uiteenlopende fysieke, sociale en mentale ruimtes, zoals bedrijven, scholen, ziekenhuizen, straten, landschappen, televisie en internet.
Beeldende kunst integreren in allerlei sectoren van de maatschappij betekent buiten bestaande kaders van het kunstcircuit, kunstorganisaties, culturele overheidsdiensten en cultuursubsidies treden. Deze manier van werken stelt nieuwe eisen. In openbare ruimtes, in de open lucht, in gebouwen met een niet-museale functie of in virtuele ruimtes kan en mag niet alles. Er zijn juridische haken en ogen. Potentiële nieuwe opdrachtgevers zijn vaak niet vertrouwd met kunst. Financieringsmechanismen van andere sectoren zoals openbare werken, ruimtelijke ordening en stedenbouw, Welzijn, Onderwijs, Media en grote evenementen zijn niet bedoeld voor het maken van kunstwerken. Behoud en beheer van kunst buiten het museum vereist deskundigheid die lang niet overal voorhanden is.
Kunst integreren in de maatschappij betekent communiceren met een publiek dat weinig bekend is met de vormentaal van hedendaagse beeldende kunst. Daarom zijn er bemiddelaars nodig om het publiek daarmee vertrouwd te maken.
Projectmatig gebeurt er al veel buiten de muren. De Britse kunstenaar Michael Landy vernietigde bijvoorbeeld in het project 'Breakdown' al zijn persoonlijke bezittingen in een oud filiaal van de kledingzaak C&A in Oxford Street in Londen. Videokunstenaar Tony Oursler projecteert zijn beelden op allerlei objecten, inclusief gebouwen en bomen in een park. Structureel kunst maken en beheren in openbare of semi-openbare ruimtes komt minder voor, ook in Vlaanderen. Toch zijn er reeds heel wat projecten en goede voorbeelden, zoals de 'Zuil van Genk' van Luciano Fabro, een witmarmeren dorische zuil met in het midden een brok zwarte puimsteen, die het mijnverleden en de diversiteit van de bevolking van Genk symboliseert.
Kunst buiten de muren kan ontmoeting en dialoog genereren van kunstenaars, opdrachtgevers en publiek. Door naar buiten te treden kan kunst een verantwoordelijkheid van iedereen worden. Om in Vlaanderen beeldende kunst permanent in te bedden op alle niveaus en in alle segmenten van de samenleving moeten voorwaarden geschapen worden en is actieve ondersteuning nodig van kunstenaars, potentiële opdrachtgevers, partners en overheden. Kunst extra muros moet aansluiting kunnen vinden bij internationale ontwikkelingen.
Er zijn voldoende aanknopingspunten. Nu is het tijd om de losse draden bijeen te brengen in een structuur.
documentatie
-
Verslag eerste gesprek focusgroep Kunst buiten de muren
[verslag]
15/06/2009
Verslag_focusgroep_Kunst_buiten_de_muren.doc
Met een groep van experts wordt rond kunst in de publieke ruimte gedurende enkele vergaderingen een ‘common ground’ gecreëerd. Het eerste gesprek ging dieper in op de opdracht van de Vlaamse Bouwmeester, visievorming, semantiek van de termen publieke en openbare ruimte, het product én het proces, subsidies, communicatie en beheer.
Kunst buiten de muren
Contact: Dirk De Wit (BAM)
Timing: opgestart in mei 2009, lopende
Partners: Kerngroep: Thérèse Legierse (voorzitter commissie beeldende kunsten), Adinda Van Geystelen en Katrien Laenen (Kunstcel Vlaamse Bouwmeester)
