Een waarnemer die sociale relatie vertaalt

Het is geen toeval dat Hou Chien Cheng zich aangetrokken voelt tot alles wat te maken heeft met communicatie, taal, lezen en teksten. In 2009 maakte hij een reeks werken waarmee hij Haruki Murakami's Norwegian Wood probeerde te 'vertalen' in zijn eigen manier van lezen: hij bedekte de woorden met kleefband en veranderde de woorden van de auteur. Op dezelfde tentoonstelling deed hij hetzelfde met zijn autobiografie; hij vertelde ze zonder dat het publiek de tekst te zien kreeg. Hij beseft dat taal, communicatie en voorkomen weliswaar kunnen worden voorgesteld via woorden, tekst en beelden, maar ook dat woorden moeten worden uitgesproken en een tekst hardop moet worden gelezen. Wat iemand denkt, voelt en zegt, kan in tegenspraak zijn met zijn voorkomen. Uiterlijk en innerlijk stemmen niet altijd overeen.

Met zijn video "You Are My Translator for Nothing" (2009-2010) probeert Hou de visuele perceptie en de sociale relatie te vertalen. Het gaat hier zowel om vertalen in de gewone zin van het word (van een taal in een andere) als om het vertalen van iemands voorkomen of beeld. Om dat zo realistisch mogelijk te doen overkomen filmde Hou twee jonge Koreaansen die in België wonen. De eerste is in Korea geboren en getogen, kwam pas onlangs naar hier en kent nog niet goed Nederlands. De tweede is van Koreaanse origine, maar is opgegroeid in België en kent geen Koreaans. De tweede doet alsof ze voor de eerste Nederlands in Koreaans vertaalt, maar in werkelijkheid wordt er helemaal niet vertaald: bedoeling is de kijker te confronteren met maatschappelijke vooroordelen.

De klanken en de lichaamstaal die Hou in zijn verdure werk aan bod laat komen, maken duidelijk dat iemands beeld wordt bepaald door de bewegingen waarvan wij op grond van zijn voorkomen menen dat hij ze zal maken.

In "A Better Life", zijn laaste video-installatie (2010) gebruikt hij verschillende monitors die elk een deel van het menselijk lichaam tonen dat steeds weer dezelfde eenvoudige handeling stelt, zoals in de handen of op de dijen klappen. Soms is alleen een gezicht te zien. Hou lijkt te suggereren dat wij op verschillende manieren naar verschillende delen van het menselijk lichaam kijken. Het vertalen waarbij Hou met zijn werk vragen stelt, is ruimer dan linguïstische fenomeen, want het gaat ook om het vertalen van een voorkomen en een cultuur.