'Restricted Art Zone': Klooster Watou-2009

De artistieke ingrepen (projecten) van beeldend kunstenaar Jan Verhaeghe (Brugge, °1965) zijn het gevolg van een denkproces over en met kunst. De idee primeert op de zintuiglijke voorstelling, waarin taal een cruciale rol speelt.
Zijn werk betracht een rechtstreekse transformatie van de vraagstelling naar het beeldende oeuvre. De kunstenaar opteert immers voor een zo zuiver mogelijk zintuiglijke verwoording van het idee. Elke realisatie is bijgevolg ook ontdaan van overbodige ornamentiek en verbloemende romantiek. Leitmotiven zijn Verhaeghes (artistieke) preoccupaties als waarheid/schijn/vervalsing, (zelf)censuur en beeld(ver)vorming. Deze kunstenaar streeft naar een esthetica van de leegte.

1. The right to copy?

"In de rol van censor, zowel in de hoedanigheid van kunstenaar als van curator, wend ik het copyrightteken © van bij het prille begin van mijn artistieke werking (1989) aan om na te denken over authenticiteit en multipliceerbaarheid binnen de kunst. Ik gebruik dit mondiaal gekende symbool nu eens met de universele standaardtekst dan weer met eigen toevoegingen.
In het klooster van Watou gebruik ik het copyrightteken in combinatie met een massa met rood zegellak verzegelde schoolkrijtjes. Ze hangen aan schietloodkoord op verschillende afstanden en hoogte ten opzichte van elkaar en peilen zo naar alle mogelijke ideeën. Helaas, het schrijfinstrument dat we nog kennen uit onze schooltijd (de nieuwe technologieën zijn het sinds een aantal jaren behoorlijk aan het verdringen) is 'niet-schrijfklaar' gemaakt. De krijtjes zullen dus geen enkele 'waarheid' verkondigen. Geen enkel idee moet dan ook auteursrechterlijk beschermd worden, want ze blijven steken in de onbruikbaar gemaakte schoolkrijtjes … De muren en de vloer - van zwarte bordenverf - blijven onbeschreven …"

2. Voyeur!

"'Je n'ai rien à voir avec les autres' schreef Simone de Beauvoir ooit en uit deze zinsnede, die wel het credo lijkt van een steeds omvangrijker wordend deel van de mensheid, distilleerde ik 'rien à voir'. Maar is er wel niets te zien wanneer je in grote neonletters 'RIEN A VOIR' leest?
En waarom is de vloer bedekt met een wemelende massa videotape? Wat was er allemaal te zien op deze tape die hier als een glanzend tapijt op de vloer ligt? Hier is de censor overduidelijk aan het werk geweest, want de ruimte werd verzegeld met een wel erg geladen zegellakstempel. Heeft de specifieke locatie er iets mee te maken?
En horen we daar geen ruis? Wie herkent dit nog? De zwart-wit televisietoestellen (met antennes) waarop 'sneeuw' te zien was, zijn immers iets uit een ver verleden. Roep ik een verleden op in een nostalgisch verlangen naar vroeger? Of is het deze locatie die mij het gebruik van deze specifieke elementen heeft opgedrongen? Het behangpapier bij het binnenkomen van de locatie doet het alvast vermoeden."

3. Viewpoint#0

"Een deurspionnetje of veiligheidsdoorkijkertje laat de bezoeker van de tentoonstelling niet binnengluren in de afgesloten kamer, maar doet vermoeden dat hij/zij zelf constant wordt begluurd. Geen leuke gedachte. En wat krijg je dan wanneer ik stel dat kunst kijken een gesublimeerde vorm van voyeurisme is? En is voyeurisme nu net niet een van de favoriete bezigheiden van de mens vandaag? Want bestaat onze maatschappij niet uit een grote groep beeldverslaafden op zoek naar steeds meer kicks? Wie gluurt daar achter de deur waar we als bezoeker nu net zelf willen binnengluren? Who is watching? Who is watching whom?"

Jan Verhaeghe (°1965)
'Restricted Art Zone': The right to copy? © 2009
Verzegelde schoolkrijtjes aan schietloodtouw, neon en zwarte bordenverf

Jan Verhaeghe (°1965)
'Restricted Art Zone': 'Voyeur!' © 2009
videotape, neon en ruis

Jan Verhaeghe (°1965)
'Restricted Art Zone': Viewpoint #1 © 2009
deurspionnetje in afgesloten deur en kleeftekst