text

Unfortunately it is impossible to translate all these fast increasing and changing files into English. On this page you can see the Dutch text.
Kunstenaar Frederik De Wilde onderzoekt het ontastbare, onhoorbare en onzichtbare in de complexe ecologieën die tussen mensen, dingen en omgevingen tot stand komen. Hij brengt deze vergeten of verborgen data op visuele, tactiele of auditieve wijze in kaart. Dit resulteert in mappings van ecologieën die het publiek uitnodigen om de data te verkennen en er op in te grijpen en niet zozeer in kaarten in de letterlijke zin van het woord. Zo tracht hij iets "ongrijpbaars" zoals watervervuiling te visualiseren en hoorbaar te maken, waardoor niet alleen de vervuiling tastbaar wordt, maar ook de rol van de mens daarbinnen. Of hij brengt vergeten of zwarte plekken in de wereld in kaart, plekken die we niet willen of kunnen zien. Op die manier brengt hij subversieve en donkere 'maps' tot stand die voor het publiek in zekere mate manipuleerbaar zijn. Hij gebruikt niet enkel technieken van datavisualisatie en mapping, maar bevraagt ze ook. Spelen ze een rol in het aandrijven van een anderssoortige communicatie tussen de mens en zijn omgeving? Bestaat er een verschil tussen een artistieke map en de maps die autoriteiten, cartografen en wetenschappers produceren?
De Wilde neemt dus een bestaande ecologie, volgens Van Dale is dat de "leer van de betrekkingen tussen organismen en hun omgeving", onder de loep en grijpt er op in. Zo bestudeert hij de interacties tussen dieren onderling om daar uit te leren voor menselijke communicatie. Ook bevraagt hij de relatie die mensen aangaan met water. Het zal niemand onbekend in de oren klinken dat deze verhouding  - letterlijk en figuurlijk - ernstig vertroebeld is. De Wilde tracht de verscheidene toxische stoffen in ons water te detecteren en tastbaar te maken. In het werk EOD04 gebruikt hij de gevoeligheid van elektrische vissen voor giftige stoffen om vervuiling in het water weer te geven. In andere werken, zoals The End of Theory, hanteert hij nanotechnologie om deze stoffen aan de zichtbare oppervlakte te brengen. Door het mappen van vervuiling maakt hij de mens-waterverhoudingen explicieter. De Wilde maakt deze stoffen tot een duidelijk, moeilijk te negeren actor in onze ecologische omgeving. Mogelijk stimuleert dit een gevoel bij het publiek dat de vage problematiek van vervuiling toch manipuleerbaar kan zijn. Zo onthult hij een potentieel tot verandering. In zijn werken schuilt de impliciete veronderstelling dat de verhoudingen tussen mensen, dingen en omgeving niet vast staan, maar dagelijks geproduceerd worden.
Elektrische vissen en nanotechnologie zijn de 'tools' om de toxische stoffen in water te detecteren en ze vervolgens zichtbaar, hoorbaar of tastbaar te maken voor het publiek. De Wilde grijpt niet toevallig media en technologie aan om deze ecologieën te onderzoeken. Hij brengt bewust een media-ecologie tot stand. De metafoor 'media ecologie', zoals beschreven door onder meer Marshall McLuhan en Neil Postman, beschrijft de rol van de media in de relaties tussen mens, omgeving en cultuur. Postman beschrijft een media-ecologie als "media als omgeving". Media als omgeving hebben een impact op het denken, voelen, zien, handelen van de mensen, zo zegt hij, en geeft cultuur mee vorm. Technologische verandering is in ecologische perspectief dan ook zeer belangrijk voor de omringende omgeving en cultuur, omdat één kleine verandering het hele systeem wijzigt. Media, technologie, proces en structuur zijn voor hem determinerende factoren. McLuhan beschrijft de rol van media op mens en omgeving iets subtieler als een "zachte" wisselwerking tussen inhoud en vorm (Levinson, 2000). Ecologie beschrijft dus een netwerk van relaties tussen diverse inhouden en technologieën, mensen en contexten. De Wilde ziet in het gebruik van nieuwe technologieën een ander potentieel voor verandering. Toch moeten we die rol niet verheerlijken. Media en technologie hebben ook een materiële component en kunnen dus evenzeer negatieve gevolgen hebben voor het milieu. Kijk maar naar de hopen elektronisch afval die jaarlijks geproduceerd en gedumpt worden. Bovendien hebben ze ethische implicaties, zo kunnen steeds kleinere en bijgevolg steeds minder zichtbare technologieën mogelijk ingezet worden op manieren die onze privacy schenden. Ondanks hun mogelijkheden, moeten media en technologie in elk geval kritisch worden benaderd. Aandacht voor het medium en de culturele en sociale implicaties ervan, moet altijd gepaard gaan met aandacht voor diversiteit en relaties. Daarom is het gebruik van deze technologieën door De Wilde, altijd ook tegelijk een in vraag stellen ervan.
De definitie van media als omgeving of context illustreert hoe een mediakunstwerk de ervaring structureert. De Wilde creëert contexten die het publiek op een persoonlijke manier kunnen exploreren. De interactieve, participatieve, gedistribueerde eigenschappen van nieuwe media, kunnen de band met de omgeving versterken als ze op een interessante manier ingezet worden. Voor De Wilde is het uit de klassieke tentoonstellingsformats breken daarom een vanzelfsprekendheid. "Media als omgeving" houdt niet op bij de bakstenen muren van een tentoonstellingsruimte. Ook vergen de in zijn werk aangekaarte sociale en ecologische thema's veldwerk, laboratoriumonderzoek en samenwerkingen over disciplines heen. Niet toevallig maakte hij een hele tijd deel uit van het 'Zoning Ensemble', een groep kunstenaars die zich specialiseert in opnames van geluid 'in het veld'. In een maatschappij waar media en technologie overal aanwezig zijn in onze dagelijkse omgeving, begeeft de kunst zich ook in het veld.
De contexten die De Wilde tot stand brengt, maken ook handig gebruik van de kracht van de esthetiek als een manier om mensen te betrekken, te engageren in de omgeving. Die betrokkenheid op de omgeving of het discours rond media-ecologieën is een belangrijk aandachtspunt in het mediakunsten- en designveld. Kunst mag verwonderen en mooi zijn en kan daarom een subjectieve ervaring stimuleren. Bovendien kan het visualiseren zichtbaar maken wat onzichtbaar was. Designer Tufte plaatste de visualisatie van sociologische onderzoeken in zijn "envisioning information " al lang geleden op de agenda (Tufte, 1990). Het "tonen" van het verborgene is een basishouding van elke wetenschapper, maar het gebruiken van beeld, geluid, tast, enzovoort naast woorden kan meer aan de oppervlakte brengen. Kunst heeft volgens Lev Manovich de kracht om de menselijke subjectiviteit in relatie tot de omgeving zichtbaar te maken. Interessante visualisaties geven volgens hem daarom de persoonlijke subjectieve ervaring van een mens die leeft in een dataruimte en maatschappij weer. Mogelijk stimuleren ze daarmee haar/zijn gevoel van handelen in die ruimtes. De kunstenaar doet dat echter met een particuliere blik die de ambiguïteit, het 'andere' en de multidimensionaliteit van de ervaring weergeeft (Manovich, 2008, p.9)'.  
De visualisaties die De Wilde creëert, spelen met de grens tussen het wetenschappelijke en het artistieke discours. Enerzijds voert hij onderzoek naar zeer recente technologieën in samenwerking met wetenschappelijke onderzoekslabs om dingen aan de oppervlakte te brengen. Hij onderzoekt het potentieel van nanotechnologie en vissen om dingen te 'meten'. Anderzijds zijn de resulterende 'maps' tactisch van aard. Ze stellen de strategische maps van allerlei autoriteiten in vraag door eigen subjectieve maps tot stand te brengen. Ze zijn een manier om de data en de interpretatie ervan terug in eigen handen te nemen. Waterwegen en vervuiling worden ongetwijfeld in kaart gebracht door autoriteiten. De vraag is hoe toegankelijk en leesbaar deze zijn voor een groter publiek en vooral, in welke mate ze het publiek betrekken bij een problematiek.
De Wilde bestudeert vergeten, onzichtbare, ontastbare ecologieën. Hij gaat te werk als een wetenschapper en onderzoekt welke technologische tools het mogelijk maken om het ongrijpbare aan de oppervlakte te brengen. Het zelf in kaart brengen van onze omgeving, is voor hem een manier om het statuut van maps in vraag te stellen. De media-ecologieën die hieruit voortvloeien trachten niet 'de' werkelijkheid te reflecteren, maar zijn vooral subjectief en ervaringsrijk. De esthetische en interactieve kwaliteiten van de mappings nodigen het publiek uit tot medeplichtigheid in een ecologische situatie. Het in kaart brengen van de onzichtbare eigenschappen van water en van vergeten plekken is een daad van subversiteit én verleiding.

Creator: Liesbeth Huybrechts
Rights: Liesbeth Huybrechts
Date: 2009

persons (1 gevonden)